Πώς ξεκίνησε η δράση της Πολιτιστικής Εταιρείας «Επιμενίδης»;

K.M.: Στην περιοχή του Πανόρμου Ρεθύμνου υπάρχει ένας παλιός χαρουπόμυλος που γνώρισε μεγάλες δόξες μέχρι και το 1966. Αυτό το κτίριο, και η αγάπη μας για το χαρούπι, μας ενέπνευσαν να ξεκινήσουμε. Ο χαρουπόμυλος του Πανόρμου, με μηχανήματα του 1935, έσπαγε τα χαρούπια κι έκανε διαχωρισμό του σπόρου από τα υπόλοιπα. Ο σπόρος πωλούνταν στο εξωτερικό και το υπόλοιπο γινόταν άλευρο ή ζωοτροφή. Ιδρύσαμε τον Επιμενίδη ώστε να μπορέσουμε να αντλήσουμε χρηματοδότηση και να αναστηλώσουμε τον χαρουπόμυλο που λειτουργεί πλέον ως πολιτιστικό κέντρο.

Εκτός από τον Επιμενίδη έχουμε συστήσει και τον φορέα «το Χαρούπι της Κρήτης». Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού, φτιάξαμε την ηλεκτρονική πλατφόρμα carobofcrete.gr, όπου μπορεί κανείς να βρει πληροφορίες για το χαρούπι μέσα από σύντομα βίντεο στα οποία μιλούν οι επιστημονικοί μας συνεργάτες.

Με πρότασή μας, η αγροδιατροφική παρά­δοση του χαρουπιού της Κρήτης μπήκε στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Υπάρχει επικοινωνία και με άλλες χώρες της Μεσογείου;

K.M.: Το 2019 διοργανώσαμε το πρώτο διεθνές μεσογειακό συνέδριο για την αναγέννηση της χαρουπιάς με συμμετοχή ερευνητών και επιστημόνων από χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Κύπρος και η Αίγυπτος. Έχουμε ιδρύσει ένα δίκτυο, με στόχο να γίνει ο Χαρουπόμυλος του Πανόρμου σημείο αναφοράς του χαρουπιού στη Μεσόγειο. Προσπαθούμε να κάνουμε προτάσεις σε ευρωπαϊκά προγράμματα και είμαστε σε επαφή με ειδικούς απ’ όλες τις χώρες. Πολύ σημαντικό είναι το γεγονός ότι υλοποιήσαμε έρευνα, με την χρηματοδότηση της Περιφέρειας, για την χαρτογράφηση του DNA της κρητικής χαρουπιάς και στις 9 Οκτωβρίου θα γίνουν ανακοινώσεις. Τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά.

Ποια η πορεία και η δυναμική του χαρουπιού;

K.M.: Το χαρούπι είναι ένα παρεξηγημένο προϊόν. Ξεκινήσαμε να κάνουμε σχετικές ημερίδες από το 2005 αλλά οι συνθήκες τότε δεν ήταν καθόλου ώριμες. Σήμερα πια, υπάρχουν αρκετές εταιρείες που φτιάχνουν προϊόντα με χαρούπι και υπάρχει έντονο ενδιαφέρον στην αγορά. Σε κάθε περίπτωση, το χαρούπι είναι το προϊόν που έσωσε τον πληθυσμό της Κρήτης από τον λιμό κατά τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Έχει τρεις φορές περισσότερο ασβέστιο από το γάλα, μαγνήσιο και ιχνοστοιχεία. Με σημερινούς όρους, αποτελεί μία υπερτροφή. Στη συνέχεια ωστόσο απαξιώθηκε. Νομίζω ωστόσο ότι το χαρούπι θα μας ξανασώσει με άλλον τρόπο αφού αποτελεί τη βάση για προϊόντα υψηλής διατροφικής αξίας.

Πείτε μας περισσότερα για την εκδήλωση που προετοιμάζετε για τον Οκτώβριο.

K.M.: Η εκδήλωση έχει στόχο την προ­βολή και την ευαισθητοποίηση του κοινού γύρω από το χαρούπι. Εκτός από τις ανακοινώσεις που αναφέραμε, σεφ θα δημιουργήσουν πιάτα με βάση το χαρούπι, μικροί παραγωγοί θα εκθέσουν τα προϊόντα τους ενώ θα γίνουν μία συναυλία και δράσεις για παιδιά. Μέσα από τη δράση μας βοηθάμε όσο μπορούμε τους μικρούς παραγωγούς. Θέλουμε να δώσουμε κίνητρα στους ανθρώπους της υπαίθρου να καλλιεργούν τις χαρουπιές και να φτιάχνουν προϊόντα.

Προσφέρεται το χαρούπι για αγροτουρισμό;

K.M.: Ο αγροτουρισμός είναι ένας τομέας που μας ενδιαφέρει πολύ να προωθήσουμε. Στο συνέδριό μας είχε συμμετάσχει εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού με στόχο να φτιάξουμε τους δρόμους του χαρουπιού στη Μεσόγειο. Μας ενδιαφέρει να εντάξουμε το χαρούπι και στη διεθνή λίστα της Ουνέσκο. Νότια του Ηρακλείου, στις Τρεις Εκκλησιές, βρίσκεται το μοναδικό χαρουποδάσος της Ευρώπης το οποίο αποτελεί και τουριστικό προορισμό. Οταν το επισκέπτεσαι, αντιλαμβάνεσαι γιατί η χαρουπιά είναι και η απάντηση στην κλιματική κρίση. Μπορεί να επιβιώσει σε ακραίες συνθήκες ξηρασίας και είναι ιδανική για την ανασυγκρότηση των διαβρωμένων εδαφών.

Κάποιοι καλλιεργητές δέχονται και επι­σκέπτες στον χώρο τους. Θέλουμε να εξελίξουμε τον Χαρουπόμυλο του Ρε­θύμνου σε μουσείο και σε κέντρο ενη­μέρωσης ώστε να παίρνει ο επισκέπτης κατευθύνσεις για να ανακαλύψει σημεία ενδιαφέροντος στην ενδοχώρα. Σε εξέλιξη βρίσκεται και η δημιουργία Πάρκου Χαρουπιάς σε έκταση 30 στρεμ. που μας παραχώρησε ο Δήμος Μυλοποτάμου.